Komt de bof terug?

Vaccineren is het meest effectieve middel gebleken om bepaalde ziektes buiten de deur te houden. Daarom kunt u in elk nummer informatie lezen over het Rijksvaccinatieprogramma (RVP) van de overheid. Deze keer: terugkeer van bof.

Sinds eind 2009 is er een epidemie van bof gaande, met name onder studenten. Vanaf 1 december dat jaar tot 8 december 2010 zijn 479 meldingen bij het RIVM binnengekomen. Die komen vooral uit universiteitsteden. De epidemie was op haar hoogtepunt in het voorjaar, maar er worden incidenteel nog steeds nieuwe gevallen gerapporteerd.

Bof komt in Nederland nauwelijks meer voor sinds de inenting tegen deze ziekte werd opgenomen in het RVP. Vanaf 1987 krijgen kinderen een BMR-inenting als ze 14 maanden zijn en eentje op negenjarige leeftijd. Deze prik beschermt tegen bof, mazelen en rodehond.
De meeste studenten die bof kregen, zijn in het verleden dus twee keer tegen de ziekte ingeënt. Hoe kunnen ze die dan toch hebben gekregen? Er zijn verschillende verklaringen mogelijk. Het RIVM doet daarnaar nog onderzoek.

Mogelijk neemt de bescherming door het bofvaccin na verloop van tijd af. Een andere verklaring is dat het vaccin het rondwarende bofvirus niet goed dekt; bij zo’n slechte “match” zal de opgeroepen bescherming minder effectief zijn. Daardoor kan de ziekte de kop opsteken en dan vooral bij studenten. Die hebben veel nauwe onderlinge contacten en kunnen daardoor het virus gemakkelijk aan elkaar overdragen in studentenhuizen, tijdens colleges en op feesten. Want het bofvirus wordt overgebracht door hoesten, niezen en speekseluitwisseling.

Degene die besmet is, hoeft nergens last van te krijgen, maar er kunnen complicaties ontstaan als doofheid en teelbalontsteking. In zeldzame gevallen leidt dat laatste tot blijvende onvruchtbaarheid.

Op dit moment zijn er nog te weinig onderzoeksgegevens beschikbaar om een advies te geven over de noodzaak studenten te vaccineren die in het verleden al twee prikken hebben gehad. Wél kunnen studenten die niet of niet volledig gevaccineerd zijn tegen de bof, laagdrempelig een BMR-vaccinatie krijgen bij GGD’en. Vooralsnog richten die zich op universiteitsstudenten omdat in deze groep zich het merendeel van de gevallen voordeed.

(Met dank aan Marina Conyn-van Spaendonck, arts-epidemioloog en manager van het RVP)