Christiaan Barnard: eerste harttransplantatie

“Zaterdags was ik een onbekende chirurg in Zuid-Afrika, maandags kende de hele wereld me.” Op de tussenliggende dag, 3 december 1967, voerde Christiaan Barnard de eerste geslaagde harttransplantatie uit. Toentertijd een revolutionaire operatie.

Christiaan Barnard werd in 1922 geboren in Zuid-Afrika. De domineeszoon studeerde medicijnen in Cape Town en Minnesota en besloot zich te specialiseren tot hartchirurg. En met succes. Barnard introduceerde openhartchirurgie in het Groote Schuur Ziekenhuis in Cape Town en in 1967 werd de specialist hoofd van de afdeling cardiologie aldaar. Na een reeks experimenten met honden volgde zijn eerste harttransplantatie.

Revolutionaire operatie
De 55-jarige Louis Washkansky had een ongeneeslijke hartziekte. Deze patiënt van Barnard had de keus tussen een wisse dood of een orgaantransplantatie met een overlevingskans van 80%. Begin december 1967 kon Barnard aan zijn revolutionaire operatie beginnen. Denise Darvall, een gezonde vrouw van midden twintig, kwam bij een auto-ongeluk om het leven. Barnard kon haar orgaan gebruiken. Na een operatie van vijf uur gaf hij het getransplanteerde hart een stroomstootje en toen begon het te kloppen. Een unicum. Veel baat had Washkansky overigens niet van de operatie. Achttien dagen na de ingreep overleed hij aan een ernstige longontsteking.

Wereldberoemd
Christiaan Barnard was echter in één klap wereldberoemd. Met zijn knappe uiterlijk sierde hij covers van talloze tijdschriften. In 1983 dwong de ziekte reuma hem te stoppen met zijn werk als chirurg. Hij stichtte een kliniek op het Griekse eiland Kos en schreef verschillende boeken waaronder vakliteratuur, een autobiografie en diverse romans. Eén daarvan is een thriller over... orgaantransplantatie. Op 2 september 2001 overleed Barnard in Coral Bay op het eiland Cyprus.